Pa’s erwtensoep

Eén van de vele gerechten die mijn vader lekker kan koken, is erwtensoep. Ik heb hem daarom gevraagd om erwtensoep voor ons te maken. Gelukkig vond hij dat ook een goed idee en hieronder lees je hoe wij samen een middagje kookten. Een uniek moment want niemand mag in zijn heiligdom komen als hij kookt. Ik ben er dan ook erg blij mee dat hij voor deze keer een uitzondering wilde maken.

Deze soep kook je in zo’n 4 uur. Snert is dik en zet je een lepel rechtop in. Erwtensoep is lodderig maar vloeibaar. De laatste gaan wij koken. We houden beiden niet van snert omdat dat zo’n steen in je maag is. Op mijn vraag wat er niet in erwtensoep thuis hoort zegt hij stellig: “dopperwtjes!” en “aardappels”. Dan weet je dat alvast. Oh, en ook belangrijk om te weten: deze soep is niét vegetarisch.

Ingredienten:

Varkenspootje (1 st) en een hamschijf (500 gr) gaan het eerst in de pan omdat die het langst duren. Dan karbonades (1 kilo) en als laatst rookworst (2 st). Ten slotte gerookte stukjes spek (1 bakje) als laatste want dan proef je de rooksmaak er nog aan.
De bouillon waarin het vlees gekookt wordt, is van runderbouillonpoeder maar kan ook met een blokje. Ongeveer een halve eetlepel op het volume water dat het vlees in zijn geheel bedekt.

Knolselderij (1/2), een winterpeen, 2 stengels bleekselderij

1 halve prei, het groene deel meest, witte deel het minst

Kruiden: peper zout nootmuskaat en kruidnagel (stuk of 10 stuks)

Grof zeezout en wat brood om croutons van te maken

Roggebrood en katenspek

Mijn vader vertelde dat het wel een zweempje kruidnagelsmaak aan de erwtensoep mag zitten. In tegenstelling tot Bruine bonensoep, daarin gaat minder kruidnagels maar meer nootmuskaat en ook een snufje karwij.

Over spliterwten geeft hij nog mee dat oude spliterwten bruin van veel lichter groene kleur zijn dan de spliterwten waarmee je een goede soep kunt maken. Anders wordt je soep bruinig van kleur en je soep smaakt ook minder lekker.

Gereedschap:

2 hogepannen (ze worden echt vól!)

1 kleine koekenpan

Schuimspade

Lepel met lange steel om tot de bodem vd pan te kunnen

Snijplank

Mes

Bereiding:

img_2305Voor deze soep gebruik je gedroogde erwten. De erwten laat je een avond van tevoren weken in water. Daarna giet je het af, en voeg je nieuw water toe en kan het gekookt worden. Tijdens het koken en af en toe roeren in de pan, zul je zien dat er schuim aan de oppervlakte verschijnt. Dit moet je steeds verwijderen met de schuimspade en weggooien. Blijf dit regelmatig doen, zo hou je je soep goed en vrij van gassen. Het schuim is namelijk gas dat zich ontwikkelt vanuit de erwten. Als je het laat zitten dan krijg je dat in je maag en darmen. Hiervan kun je dan maagkramp en erg last van winderigheid krijgen.

img_2306Het vlees doe je in de andere pan want als je het samen doet met de erwten, dan komen de gassen in het vrijgekomen vet van het vlees te zitten, en krijg je het alsnog in grotere hoeveelheid binnen dan je nu voorkomen hebt. Mijn vader geeft ter illustratie mee dat hij, doordat degene die de erwten niet goed bereid had, erge last van zijn darmen kreeg en flinke gasvorming. Dat was, zo vertelt hij, verschrikkelijk. Hij zat ook nog in de trein, gelukkig was het buiten de spits en zaten hij en mijn moeder in een coupé die maar plaats bied aan 6 personen dus de deur kon dicht en het raam open. Ik ben vergeten te vragen hoe mijn moeder die rit heeft overleefd maar ik denk dat het een lánge rit Meppel-Amsterdam was.

De erwten constant goed blijven roeren over de bodem; het schuim blijft dan goed uit de erwten vrijkomen en je voorkomt dat ze aanbranden. Je soep smaakt dan niet zo lekker meer. Het schuim wordt later in het kookproces jadekleurig. Gewoon blijven verwijderen. Vul wel steeds water aan want gedroogde erwten zuigen veel water op. Houdt een vingerkooi of 1.5 á 2 aan.

img_2315De erwten zijn klaar, na ongeveer een half uur tot 3 kwartier, als je ziet dat wanneer je er eentje uitneemt, uitsmeert (plet en smeer beweging) over een glad oppervlak en er geen harde stukjes meer zijn, maar een egale veeg achterblijft.

Het vlees wordt gekookt tot het half gaar is. Hij gaart, in blokjes gesneden, verder in de uiteindelijke soep. De pootjes gaan als eerst in het kookwater en er als laatst uit. Van de pootjes snij je het vlees en vetjes af. In kleine blokjes want anders is het teveel vet in één hap. De spekjes zijn voor op het eind. Die worden apart gezet en los geserveerd. In het braadvocht dat achterblijft worden croutons gebakken van stukjes in blokjes gesneden oude broodrestjes en bestrooit met grof zeezout..

Van de knolselderij wordt de buitenkant afgesneden. De helft gebruik je.

Terwijl we kwebbelen roer ik de erwten en vul het water bij. img_2307Mijn vader snijd de groenten en ook de knol en geeft me een recept van knolselderij. (recept: snijd de knol in plakken van 1.5 á 2 cm. Dan besprenkelen met citroen tegen verkleuring. Daarna koken met kruidnagel, nootmuskaat en runder of groentebouillon tot al dente is. Dan uit het water halen en uitlekken. Vervolgens doe je er goudse kaas op met mon chou, fijn gesnipperde bieslook met wat Ardennerham in fijne snippers).

Intussen raad hij me nog aan om vooral wel in het verslag te zetten dat de groenten op de foto niet allemaal in z’n geheel gebruikt worden maar een stuk of blaadjes ervan. Ja pa…zal ik doen.

Mijn moeder loopt af en toe de keuken in om te kijken hoe het gaat. Zij houdt niet van erwtensoep. Dat moesten ze vroeger, toen ze nog thuis bij haar ouders in Meppel woonde, vaak eten. Je kon in de soep van haar moeder een lepel rechtop zetten. In de soep van mijn vader, die hij omschrijft erwtensoep, kan je dat niet. Er zijn, zo vertelt hij, erwtensoep wedstrijden. Daaraan doen zelfs mensen uit Suriname en Zweden mee!

img_2311Tijdens het roeren vraag ik mijn vader of je ook erwtensoep in de snelkookpan kunt maken. Op een toon zoals alleen getrouwde mensen dat over elkaar kunnen, zegt hij: “nou, je moeder wel, en toen was ze het vergeten want ze stond te kleppen bij de buren. Toen herinnerde ze zich ineens dat ze soep op had staan. Ze maakte dat ze naar huis kwam en maakte ze ‘m open om te kijken of ze het nog kon redden. Door de gasdruk sprong het veiligheidsdopje eraf en spoot de erwtensoep eruit. De keuken zat onder de erwtensoep!”.

Hij vertelt tijdens het snijden verder, dat de wortel net als de knolselderij in blokjes gesneden moet worden. Eerst de knol en iets daarna de wortel. Tot het al dente is.

Die kook je met de erwten. Let ondertussen goed op het vochtgehalte. Daarna voeg je de hamlap en karbonades toe met het vocht dat het heeft uitgelekt. Het pootje en de worst blijven in het water dat matig vuur kookt. Gebruik vanaf nu het water waarin je het vlees gekookt hebt als je soep nog water nodig heeft/ te dik is. Kook het daarna nog zo lang mogelijk maar de erwten toch minimaal 3 uur in totaal.

Terwijl hij even door de soep roert, wil mijn vader weten weten of ik snert of erwtensoep wil, en op mijn vragende blik legt hij daarom het verschil uit. Snert is dik en zet je een lepel rechtop in. Erwtensoep is minder lodderig meer vloeibaar, toch stevig. Deze laatste gaan wij koken. We houden beiden niet van snert omdat dat zo’n steen in je maag is.

img_2317Door mijn eeuwige strijd tussen calorieën en lekker eten, merk ik nog op dat zo’n stevige soep als snert toch eigenlijk alleen is weggelegd voor mensen die zwaar fysieke arbeid verrichten. Hij antwoord daarop dat dat nog wel meevalt, en vertelt als voorbeeld over het schoonmaken van sloten op het platte land. Dat kan niet met machines want dan trekt men de planten kapot die langs de sloot groeien en daarna over het boeren gerief, bosjes en struikachtigen, waarmee men het land in vakken verdeelde om zo de beplanting en begrazing te kunnen beheersen. Mijn ouders hadden best op een boerderij willen wonen volgens mij.

img_2318Na het toevoegen van de knol en wortel kunnen de andere groenten erbij. Dan kunnen de worsten en het pootje eruit. De soep wordt verder gekookt met bouillonpoeder/ of blokje, kruidnagel en nootmuskaat naar smaak. Blijf nog op een klein pitje doorkoken en roeren.

Intussen heb je de spekjes gebakken en toegevoegd aan de soep en kun je in datzelfde pannetje wat in blokjes gesneden brood bakken. Strooi er nog wat zeezout over als je ze eruit schept.

Soep in de kom, roggebrood met katenspek en croutons erbij. Daarna is het klaar.

Erwtensoep op traditionele wijze geserveerd met roggebrood en katenspek
Erwtensoep op traditionele wijze geserveerd met roggebrood en katenspek

 

 

8 reacties Voeg uw reactie toe

  1. Edward McDunn schreef:

    Ooooohhhh….heeerlijk!! Zó hoort echte snert te zijn, de lepel er rechtop in, en een lekkere dikke varkenspoot.

    Like

    1. Nathalie S. schreef:

      Die van mij was wat dunner dus geen lepel rechtop maar da’s gewoon een kwestie van minder water toevoegen 😃

      Like

      1. Edward McDunn schreef:

        En dan natuurlijk roggebrood met spek er bij!

        Liked by 1 persoon

      2. Nathalie S. schreef:

        Zéker! En op de foto is dat zelfs wat overbelicht zag ik later

        Like

  2. Peter De Groof schreef:

    Ziet er heeeeerlijk uit !! 🙂 Een blog waar je honger van krijgt 🙂 Mooi geschreven !

    Liked by 1 persoon

    1. Nathalie S. schreef:

      Wat een fijn compliment Peter. Heel hartelijk dank 🙂

      Liked by 1 persoon

  3. O&O schreef:

    Hoeveel uien en wanneer moet het er in?

    Like

    1. Nathalie S. schreef:

      Na de knol en wortel, samen met de andere groenten.

      Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s